Wat een onvergetelijke camperreis door Noorwegen had moeten worden, kreeg voor André Rijs uit Grashoek een onverwachte wending. Tijdens de vakantie verloor hij plotseling het gehoor aan één oor. Inmiddels heeft hij geleerd om met de gevolgen te leven, maar zijn verhaal deelt hij graag. Niet voor zichzelf, maar om aandacht te vragen voor een aandoening die vaak onzichtbaar blijft.
Aan het keurig onderhouden voetbalveld van SV Grashoek ontmoeten we André Rijs (61). Samen met zijn vrouw Erna heeft hij drie volwassen kinderen. Hoewel hij geboren en getogen is in Panningen, voelt hij zich helemaal thuis in Grashoek. “De mensen zijn hartelijk en staan altijd voor elkaar klaar.” Zijn betrokkenheid bij het dorp is groot. Hij was prins carnaval, is voorzitter van de carnavalsvereniging en bestuurslid van de voetbalclub. In het dagelijks leven werkt hij als accountmanager. Samen met Erna geniet hij volop van het leven en trekken ze er graag op uit.
Vorig jaar stond een camperreis door Noorwegen op het programma. “Dat stond nog op onze bucketlist. We besloten om drie weken te gaan.” De reis verliep voorspoedig. Toen ze na een nachtelijke rit wakker werden in Noorwegen, viel hun mond open. “We maakten de gordijntjes van de camper open en keken onze ogen uit. Water, rotsen, bergen… het leek wel een schilderij.”
Tijdens de reis beklommen ze ook de beroemde Preikestolen, een indrukwekkende rotsformatie die hoog boven een fjord uittorent. “Het was een pittige tocht over ongelijke rotsblokken, maar boven was het uitzicht adembenemend. Dat gevoel van overwinning vergeet je niet snel.” Wat hem opviel, was de enorme wind op de top. “Het leek wel een tyfoon. De wind suisde zo hard om je hoofd dat het bijna gekmakend was.”
Een paar dagen later gebeurde er iets merkwaardigs. Terwijl het echtpaar onderweg was in de camper, merkte André dat hij Erna nauwelijks nog kon verstaan. “Zelfs de radio hoorde ik bijna niet meer. Het voelde alsof mijn oor helemaal dichtzat.” Omdat hij voor de vakantie nergens last van had gehad, maakten ze zich in eerste instantie niet al te veel zorgen. Toch planden ze alvast een afspraak bij de huisarts voor na thuiskomst. De huisarts dacht aan vocht achter het trommelvlies en schreef neusspray voor. Toen dat niet hielp, volgden verdere onderzoeken. “Ik begon me steeds meer zorgen te maken.” Uiteindelijk werd hij doorgestuurd naar de KNO-arts. Daar volgde een gehoortest die direct duidelijkheid gaf. Aan één oor hoorde André helemaal niets meer. “De arts zei: aan deze kant is het gehoor nul. Dat kwam enorm binnen.” Om ernstigere oorzaken uit te sluiten, werd een MRI-scan gemaakt. Gelukkig waren er geen aanwijzingen voor een tumor of andere afwijkingen.
Toch bracht dat niet het nieuws waarop André had gehoopt. De arts vermoedde dat een sluimerende ontsteking, mogelijk in combinatie met de hoogteverschillen, tunnels, drukwisselingen en weersomstandigheden tijdens de reis, had geleid tot plotsdoofheid. “Ze vertelden me dat behandeling met prednison soms nog kan helpen, maar dan moet je er heel snel bij zijn. Bij mij was dat moment voorbij. Het gehoor zou niet meer terugkomen.”
Het nieuws sloeg in als een bom. “De eerste weken zat ik echt in zak en as.” Alsof het gehoorverlies nog niet genoeg was, kreeg hij ook tinnitus. André hoort voortdurend een suis en regelmatig een piep. Een speciaal gehoorapparaat bleek geen oplossing.
De geluiden kwamen veel te hard en onnatuurlijk binnen. Inmiddels heeft André geaccepteerd dat hij met deze situatie verder moet. “Na een paar maanden dacht ik: je kunt blijven kijken naar wat je kwijt bent, maar je kunt ook kijken naar wat je nog hebt. Ik kan nog horen met één oor en er zijn ergere dingen in het leven.” Via Adelante kreeg hij begeleiding om met de nieuwe situatie om te gaan. “Daar begrepen ze wat er in me omging en ik werd weer optimistisch.”
Die positieve instelling helpt hem dagelijks. Hij heeft geleerd om situaties slim te organiseren. Tijdens gesprekken kiest hij bewust een plek aan tafel en op zijn werk zorgt hij voor een rustige omgeving. “Ik werk vaak in een aparte ruimte waar de radio zacht aanstaat. Die rust helpt enorm.”
Wat hem misschien nog wel het meest heeft geholpen, is openheid. André praat er eerlijk over, zowel privé als op zijn werk. “Als ik bij klanten ben, zeg ik gewoon dat ik aan één kant doof ben en daarom graag ergens specifiek wil zitten. Mensen begrijpen dat meteen.” Juist daarom wil hij zijn verhaal delen. Plotsdoofheid en tinnitus zijn aandoeningen die je niet aan de buitenkant ziet, terwijl de impact groot kan zijn. “Veel mensen hebben hier mee te maken. Soms denken anderen dat je niet luistert of niet oplet, terwijl je iemand simpelweg niet goed kunt verstaan.”
Zijn boodschap is duidelijk: luister naar je lichaam en neem gehoorklachten serieus. “Je hoeft niet bang te zijn, maar wees wel alert. Soms gebeurt er iets, terwijl je voordien geen klachten had. Als mijn verhaal ervoor zorgt dat iemand sneller hulp zoekt of meer begrip krijgt voor deze aandoening, dan is dat voor mij al waardevol.”
